Głuchota starcza – choroba wieku podeszłego

Senior Wzrok i Słuch

Głuchota starcza – choroba wieku podeszłego

Głuchota starcza jest konsekwencją naturalnego procesu starzenia się części nerwowej, odbiorczej, narządu słuchu. Pierwsze symptomy tego typu osłabienia słuchu można zdiagnozować już między 20. a 30. rokiem życia. Typowym objawem zaawansowanej głuchoty starczej jest trudność w rozumieniu mowy. Leczenie ogólne opiera się na podawaniu preparatów hamujących proces starzenia się organizmu oraz usprawniających krążenie w uchu wewnętrznym.

Głuchota starcza to dolegliwość związana z wiekiem. Polega na stopniowej utracie słuchu, która jest zwykle fizjologicznym procesem starzenia się organizmu. Charakterystycznym objawem tej dolegliwości jest trudność w rozumieniu mowy.

Mówiąc o głuchocie starczej należy dokonać klasyfikacji na:

  • niedosłuch przewodzeniowy – mogący wynikać z patologii przewodu słuchowego zewnętrznego lub złej pracy kosteczek słuchowych, które przenoszoną drgania z ucha zewnętrznego do wewnętrznego;
  • niedosłuch odbiorczy – charakteryzujący się zaburzeniami części ucha odpowiedzialnej za odbieranie fal akustycznych (ślimak lub część nerwowa narządu słuchu);
  • niedosłuch mieszany – łączy w sobie dwa wymienione wyżej rodzaje niedosłuchu w jednym narządzie słuchu. 
Przyczyny głuchoty starczej

Ogólnie przyjmuje się tezę, że głuchota starcza związana jest z postępującym wiekiem oraz innymi czynnikami, które ciężko jest jednoznacznie określić. Jednak są pewne dwie zbliżone opinie, które mówią o przyczynach głuchoty starczej. Jedni uważają, że głuchota starcza ma związek wyłącznie z procesem starzenia się. Według drugich głuchota starcza pojawia się nie tylko z powodu wieku, ale również na skutek hałasów oraz urazów i przyjmowanych środków ototoksycznych. 

Natomiast wśród czynników wpływających na stopień zaawansowania głuchoty starczej oraz szybkość postępowania, wymienia się:

  • urazy,
  • cukrzyca,
  • długotrwałe przebywanie w hałasie,
  • miażdżyca,
  • ogólne starzenie się,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • słuchanie głośnej muzyki (szczególnie przez słuchawki umieszczone w uszach),
  • otyłość,
  • czynniki genetyczne,
  • stosowanie antybiotyków aminoglikozydowaych, diuretyków pętlowych, makrolidowych oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych – mających działanie ototoksyczne.
Objawy głuchoty starczej

Głuchota starcza nie jest dolegliwością, która pojawia się nagle i bez zapowiedzi. Jest to długotrwały proces mogący przebiegać na przestrzeni kilkudziesięciu lat, dlatego tak często bywa niedostrzeżony. Zwykle bywa tak, że osoby z najbliższego otoczenia chorego zauważają u niego kłopoty ze słuchem, gdy zostaje zaburzona płynna komunikacja. Zdarza się, że osoby starsze są nerwowe i podnoszą głos oraz mają znacznie utrudnione odbieranie bodźców z otoczenia. 

Problemem staje się oglądanie telewizji czy słuchanie radia. Dochodzi do powstawania nieznośnych szumów i wielokrotnego proszenia o powtórzenie wypowiedzi. Zwykłe rozmowy przez telefon stają się denerwujące i uciążliwe. Nawet załatwianie spraw w urzędzie czy na poczcie stanowi problem, chory musi wielokrotnie się dopytywać, prosić o powtórzenie informacji, co często jest dla niego wstydliwe. Warto nadmienić, że głuchota starcza nie jest dolegliwością wyłącznie fizyczną, większa część seniorów z powodu niedosłuchu rezygnuje z uczestnictwa w życiu społecznym, wycofuje się z otoczenia, unika kontaktu z innymi ludźmi. Taka sytuacja powoduje, że rozwija się depresja.

Diagnoza głuchoty starczej

Rozpoznanie głuchoty starczej opiera się na wywiadzie lekarskim z pacjentem oraz przeprowadzeniu specjalistycznych badań. Najpopularniejszym badaniem wykonywanym w tego typu zaburzeniach jest audiometria, która przeprowadzana jest w specjalnie wyizolowanym akustycznie pomieszczeniu. Badanie audiometryczne może być:

  • słowne – ma za zadanie ocenić jak chory rozumie mowę. W tym celu powtarza słowa, które słyszy przez słuchawkę znajdującą się w jego uchu. Innym sposobem jest wypowiadanie przez lekarza stojącego w określonej odległości od pacjenta, słów ściszonym głosem – zadaniem badanego jest ich głośne powtarzanie.
  • progowe tonalne – polega na określaniu progu słyszenia pacjenta.
Leczenie głuchoty starczej

Ważne! Głuchota starcza to dolegliwość nieuleczalna. Dzieje się tak, ponieważ struktury ucha wewnętrznego oraz ślimak nie są w stanie się zregenerować. Nawet leczenie operacyjne nie gwarantuje, że pacjent odzyska zdolność poprawnego słyszenia. Jedynym sposobem jest aparat słuchowy. Na rynku są obecnie dostępne małe i niewidoczne wersje aparatów słuchowych, które są niezauważalne przez osoby postronne. Ponadto spotkać można urządzania, które wspomagają słyszenia, np. wzmacniacze sprzętów telewizyjnych, radiowych, a nawet słuchawek telefonicznych. Dzięki wzmacniaczom komfort chorego jest znacznie poprawiony. Leczenie ogólne głuchoty starczej opiera się na przyjmowaniu preparatów hamujących starzenie się organizmu oraz polepszających krążenie w uchu wewnętrznym.

Czy można zapobiec głuchocie starczej?

Nie są znane skuteczne sposoby zapobiegania głuchocie starczej, można jednak w pewien sposób opóźnić początek tej dolegliwości i złagodzić jej stopień zaawansowania. Należy unikać głośnych dźwięków (w tym słuchania głośnej muzyki), przebywania w długotrwałym hałasie czy słuchania muzyki przy pomocy słuchawek dokanałowych. Również sport/aktywność fizyczna korzystnie wpływają na zdrowie, ponieważ zapobiegają m.in.: miażdżycy i otyłości.